Antosan sakedap...

12 September 2012

Makalah Basa Sunda

Singhoreng loba oge geuning nu neangan makalah basa Sunda. Tangtu kasangtukangna rupa-rupa alias teu sarua. Aya nu perlu jang referensi, aya nu butuh conto jang bekel nyieun makalah basa Sunda sangkan henteu ngatog teuing, malah aya oge nu keukeuh hayang ngabuktikeun naha enya basa Sunda bisa dipake nyieun tulisan ilmiah.


Ngan nyaeta, neangan makalah basa Sunda mah teu gampang jiga makalah basa Indonesia atawa basa Inggris. Komo lamun perluna jang conto mah pan tangtuna ge kudu nu alus. Sanggeus kokotetengan barangsiar di internet, alhamdulillah manggih sababaraha makalah basa Sunda dina wangun (format) PDF. Anu nulisna insya Allah lain si utu si eta, tapi para inohong Sunda anu mibanda integritas kasundaan sarta tapis dina nepikeun ide-ide maranehanana dina wangun tulisan.

Muga-muga nu barutuh conto makalah basa Sunda teu kudu kokotetengan deui ka ditu ka dieu. Nyanggakeun, kantun diundeur di handap ieu.

Daftar Makalah:

  1. Bacaan Barudak: Pasualan, Katut Cara Ngungkulanana (Tatang Sumarsono)
  2. Undeur Di Dieu
  3. Ngungkulan Bangbaluh Ngagunakeun Undak-Usuk Basa Sunda (Hidayat Suryalaga)
  4. Undeur Di Dieu
  5. Hirup Huripna Basa Sunda Di Propinsi Banten (Gugun Gunardi)
  6. Undeur Di Dieu
  7. Lalampahan Nyastrakeun Sunda: Ti Jaman Bujangga Manuk Dadali, ka Nagri Surili, Tug Dugi ka Alam Sudong (Godi Suwarna)
  8. Undeur Di Dieu
  9. Panalungtikan Basa Sunda di Lingkungan Kodya Bandung (Fatimah Djajasudarma)
  10. Undeur Di Dieu
  11. Ngamasarakatkeun Aksara Sunda (Edi S. Ekadjati)
  12. Undeur Di Dieu
  13. Basa jeung Sastra Sunda Dina Pilem Indonésia (Éddy D. Iskandar)
  14. Undeur Di Dieu
  15. Nanjeurkeun Ajén Urang Lembur (Dédi Mulyadi)
  16. Undeur Di Dieu
  17. Modél Pangajaran Satra Sunda (Dédi Koswara)
  18. Undeur Di Dieu
  19. Bangbaluh Siswa jeung Guru Dina Kagiatan Diajar-Ngajar Basa Sunda di Bekasi (Dadang Zem)
  20. Undeur Di Dieu
  21. Basa Lulugu Jeung Basapraja Tarékah Sangkan Lana (Ayatrohaédi)
  22. Undeur Di Dieu


SundaBlog

Hak Cipta ditangtayungan ku undang-undang. Salira diwenangkeun nyutat ieu tulisan - boh sapalih atanapi sagemblengna - kalawan sarat kedah nyerat ngaran nu nulis sareng live link (tumbu anu tiasa di-klik) ka SundaBlog. Mugi janten perhatosan.
Aos seratan sagemblengna...


02 Desember 2011

Ebook Gratis: Arulin Di Pilemburan

Mun ditanya: Naha loba ahli basa Sunda di Tatar Sunda? Jawabanana: Ngaleuya! Ngaleuya hartina loba pisan. Tangtu loba pisan nu dilakukeun ku aranjeunna dina enggoning ngamumule ki Sunda. Tapi, punten, dina panenjo kuring mah, kalolobaanana leuwih neueul dina tataran teoretis. Seminar tea, simposium tea, diskusi tea, nulis karya ilmiah tea, jrrd. Nu jadi masalah, naha hal-hal nu dilakukeun ku aranjeunna teh nepi ka handap? Ka masarakat non-ilmiah?

Dina tataran praktis, urang bisa nyaksian sorangan kumaha kaayaanana dina mangsa kiwari. Sabaraha jam pangajaran basa Sunda di SD, SMP jeung SMA dina samingguna? Sabaraha judul buku basa Sunda anu medal dina sataun? Sabaraha hiji media basa Sunda nu medal sacara profesional? Acan deuih lamun ngomongkeun sual penyebaranana. Media basa Sunda upamana, salila ieu kesanna ngan ukur nulis keur sorangan, dibaca ku sorangan. Nu macana eta-eta keneh, saguliwek-guliwek keneh. Tuang jinis!

Lamun nempo kamajuan teknologi, utamana internet, sabenerna ieu teh bisa dimangpaatkeun pikeun ngawanohkeun basa Sunda (keun heula budayana mah, basana we heula) ka para nonoman Sunda nu salila ieu jiga nu diapilainkeun. Basa Sunda kesanna ngan wungkul keur generasi kolot, generasi buhun, generasi jadul. Padahal mun nilik potensi, internet bisa jadi media nu kacida efektifna dina ngawanohkeun basa Sunda ka maranehanana (para nonoman). Upamana bae ku jalan ngalobaan ebook dina basa Sunda anu katenjona modern, desainna teu tinggaleun, teu ngerakeun jsb.

Hanjakalna nepi ka danget ieu, ebook dina basa Sunda tetela masih bisa diitung ku ramo. Padahal rea sastrawan, ilmuwan, inohong Sunda nu rubak rejeki rubak ijasah, tapi teu katenjo ketakna dina sual ieu. Mun terus-terusan ukur ngulibek dina sual teori bari jeung teu prak ngalakukeun gawe nyata, jigana masing totonggengan ceurik getih oge hese kahontalna hayang nanjeurkeun ki Sunda teh. Lain teu perlu teori, ngan leuwih alus mun bari jeung prakna!
Balik deui kana sual ebook, tibatan euweuh pisan, nyanggakeun tah ebook basa Sunda, judulna Arulin di Pilemburan, yasana bapa Akub Sumarna. Ieu ebook nu desainna teu eleh ku ebook wedalan luar negeri teh (dijamin moal ngerakeun), nyaritakeun kaulinan-kaulinan bihari nu ayeuna mah duka aya keneh duka teu aya. Ka nu pernah ngalaman, itung-itung mulangkeun panineungan. Atuh ka nu ngarora, minangka bekel pikeun nambahan pangaweruh, sangkan jadi nyaho yen kaulinan-kaulinan barudak nu aya dina ieu ebook teh pernah aya jeung hirup di tatar Pasundan.

Najan teu lengkep pisan, aya 17 kaulinan barudak Sunda nu dibahas dina ebook format PDF nu kandelna 58 kaca ieu teh. Dicaritakeun dina gaya ngadongeng wangun carita pondok (henteu teoretis), nepi ka matak pogot nu maca. Ieu ebook oge dipasieup ku 17 ilustrasi mangrupa gambar pikeun mantuan ngajelaskeun kaulinan anu keur dicaritakeun.

Ebook Arulin di Pilemburan tiasa diundeur di dieu. Wilujeng maos.

SundaBlog

Hak Cipta ditangtayungan ku undang-undang. Salira diwenangkeun nyutat ieu tulisan - boh sapalih atanapi sagemblengna - kalawan sarat kedah nyerat ngaran nu nulis sareng live link (tumbu anu tiasa di-klik) ka SundaBlog. Mugi janten perhatosan.
Aos seratan sagemblengna...


01 Desember 2011

Ebook Haratis: Ngawayang Teu Direbaban


Aya kitu wayang nu teu make rebab? Padahal rebab teh kacida pentingna dina pagelaran wayang mah. Ari eta wayang dina radio, ku naon bet sok ujug-ujug hurung sorangan? Jaba lalakonna tara anggeus deuih? Ari uwa Sukma, ku naon pangna dipecat padahal anjeunna geus kawentar wartawan anu 'beresih'?

Eta ngan ukur sababaraha pananya anu moal kajawab lamun henteu maca carita sagemblengna. Dina ieu eBook baris kakoreh singhoreng antara dimensi rasional jeung irrasional teh henteu teges saperti bodas jeung hideung, sabab di tengah-tengahna aya dimensi kulawu (abu-abu). Nya di dieu pisan hudangna padungdengan antara logika anu sing sarwa rasional jeung kanyataan pikahelokeun anu keur disanghareupan.

Supados langkung jentre, aos bae eBook Sunda haratis Ngawayang Teu Direbaban yasana Ensa Suwarna. Ebookna tiasa diundeur di dieu.

SundaBlog

Hak Cipta ditangtayungan ku undang-undang. Salira diwenangkeun nyutat ieu tulisan - boh sapalih atanapi sagemblengna - kalawan sarat kedah nyerat ngaran nu nulis sareng live link (tumbu anu tiasa di-klik) ka SundaBlog. Mugi janten perhatosan.
Aos seratan sagemblengna...


11 November 2011

Komik Sunda Gratis: Si Mamih

Baraya SundaBlog anu sok maos Manglé taun 80-an tangtos émut kénéh kana tokoh kartun Si Mamih, rékaan Edyana Latiéf. Minimal émut keneh kana baju si Mamih anu totol-totol (polkadot).

Si Mamih, anu buukna ngan ukur sakeupeul dina embun-embunan, bisa jadi mangrupa simbol masarakat Sunda anu rajin motrét kajadian di sabudeureunana, bari jeung teu leupas tina ciri urang Sunda: resep heureuy.
Singhoréng karya-karya Edyana Latiéf téh kungsi dibukukeun. judulna angger: Si Mamih. Dina buku kumpulan kartun ieu, Edyana Latif kalawan tapis ngarekam sarupaning kajadian di sabudeureunana dina tétécéan humor. Tina jilidna waé geus kaciri, gambar si Mamih keur seusseurian bari nungkup biwir, maca tulisan: ieu bapa (gambar lalaki), ieu ema (gambar awewe), ieu nu maca (maké tanda panah kana gambar domba :).

Salian ti éta, buku ieu ogé bisa jadi catetan sajarah 'informal'. Upamana bae, dina salah sahiji épisode aya anu ngagambarkeun si Mamih keur mayar pajeg tipi. Ti dieu urang jadi apal, hususna generasi ngora, yén baheula mah tipi (oge radio) téh aya pajegna.

Bilih panasaran, mangga diundeur bae buku Komik Basa Sunda: Si Mamih di dieu.

SundaBlog

Hak Cipta ditangtayungan ku undang-undang. Salira diwenangkeun nyutat ieu tulisan - boh sapalih atanapi sagemblengna - kalawan sarat kedah nyerat ngaran nu nulis sareng live link (tumbu anu tiasa di-klik) ka SundaBlog. Mugi janten perhatosan.
Aos seratan sagemblengna...


02 November 2011

Ebook: Si Kabayan


Saha nu teu terang ka si Kabayan? Tokoh Sunda rekaan anu kasohor pikaseurieun sakaligus pikasebeleun. Tapi salian ti eta singhoreng loba oge pulunganeunana, saperti nu kungsi dibahas di dieu.

Carita Si Kabayan saestuna mangrupa carita warisan budaya lisan. Ngan ku sabab kadieunakeun budaya lisan mimiti luntur, asa lebar lamun henteu didokumentasikeun. Tangtu ieu lain tarekah nu munggaran dina ngadokumentasikeun carita si Kabayan. Geus loba sastrawan malah nu nulis buku ngeunaan si Kabayan. Ngan ari dina wangun ebook tur gratis mah duka, asana can aya.

Tapi keun we, eta mah teu penting. Nu penting mah, bilih aya nu peryogi ebook Si Kabayan, mangga diundeur di dieu.
Aos seratan sagemblengna...


Dipepende Dongeng


Sok waas lamun nyoreang alam ka tukang. Jaman keur budak, jaman can nyaho kasusah. Teu salah lamun loba nu nyebutkeun yen mangsa nu pangsenang-senangna mah nya jaman keur budak tea.

Ma'lum di kampung nu can mantra-mantra kana loba hiburan, salah sahiji hal anu hese dipopohokeun teh nyaeta kabiasaan sok dipangdongengkeun ku pun biang. Biasana ritual ieu teh dipake mepende samemeh sare. Dongengna rupa-rupa, ti mimiti dongeng sakadang peucang jeung sakadang monyet anu seuhah lata-lata tea, nepi ka dongeng rupa-rupa sasakala saperti sasakala gunung Tangkuban Parahu jeung sajabana.

Kadang-kadang dongengna can tamat, kuring mah geus ngaguher da ngareunah tea dipangdongengkeun bari diusapan sirah. Biasana dongeng nu can tamat teh sok ditagih isukna deui, memeh sare. Malah mindeng, nu geus didongengkeun ge menta dibalikan deui da rame tea. Biasana dina sela-sela dongeng teh sok diselapan ku piwuruk, "Tah matak urang mah ulah pinter kabalinger jiga sakadang peucang, make jeung ngahina ka sakadang kuya sagala. Pan ari eleh balap lumpat ku kuya mah, peucang oge jadi era."

Kitu carana pun biang ngatik kuring. Sanajan anjeunna teu ngartos teori pendidikan, tapi dina praktek atawa prak-prakanana mah kacida tapisna. Tara ngahaja-haja mapatahan, tapi milih waktu anu mustari sangkan teu asa dipapatahan bari jeung nyerep kana hate. Malah hiji hal anu ku kuring dipikainget nepi ka ayeuna, pantangan pun biang sareng pun bapa mah: ulah mapatahan (komo nyeukseukan) budak dina waktu dahar ngariung. Kacipta ayeuna mah, kumaha rasana dahar bari diseukseukan. Nya seuseut tikoro, nya moal nyerep. Ambek we nu aya...

Etang-etang mulangkeun panineungan ka jaman bihari, nyanggakeun ebook basa Sunda anu judulna 22 Dongeng & Sasakala Sunda. Sugan we aya mangpaatna keur balarea, sasieureun sabeunyeureun.

Daptar eusi:
  • Budak Pahatu Lalis
  • Sasakala Gunung Tampomas
  • Sasakala Gunung Kendang
  • Jonggrang Kalapitung
  • Sasakala Rawabening
  • Sasakala Arca Domas
  • Sasakala Curug Sindulang
  • Centang Barang
  • Sang Prabu Jaka Susuru
  • Sasakala Pamanukan
  • Sasakala Cigondewah
  • Dongeng Nini-nini
  • Ki Dipa Dibegal
  • Putri Leuweung Larangan
  • Sasakala Situ Patenggang
  • Sasakala Situ Bagendit
  • Sasakala Cau Manggala Aya Sikian
  • Lutung Kasarung
  • Ciung Wanara
  • Sasakala Gunung Tangkuban Parahu
  • Sasakala Maung Panjalu
  • Sasakala Majalengka
Bilih peryogi, mangga undeur 22 Dongeng & Sasakala Sunda, haratis.
Aos seratan sagemblengna...